चालू घडामोडी – 13 नोव्हेंबर 2026
13 नोव्हेंबर 2026
राष्ट्रीय घडामोडी
ऑक्टोबर 2026 किरकोळ महागाई
- सांख्यिकी मंत्रालयाच्या (NSO) आकडेवारीनुसार CPI (आधार वर्ष 2024=100) आधारित किरकोळ महागाई दर ऑक्टोबर 2026 मध्ये 6.09% (तात्पुरता); ग्रामीण 6.63%, शहरी 5.41%.
- अन्न महागाई (CFPI) 8.94%. सर्वाधिक महागाई कांदा (116.22%) व लसूण (60.74%) मध्ये.
- नोव्हेंबरचा CPI 14 डिसेंबर 2026 ला जाहीर होणार.
PLI योजनांचा प्रभाव अहवाल
- नीती आयोगाने IIM अहमदाबादच्या सहकार्याने 'Impact Assessment of PLI Schemes' अहवाल प्रसिद्ध केला.
- सर्व 14 क्षेत्रांचे मूल्यमापन; सुमारे 70% लक्ष्यित विभाग 'ऑन-ट्रॅक'. ड्रोन क्षेत्र लवकर यश मिळवणारे ठरले.
क्षयरोग (TB) निर्मूलनात प्रगती
- 12 नोव्हेंबरला प्रसिद्ध WHO च्या 'Global Tuberculosis Report 2026' नुसार 2015 पासून भारतात TB मृत्यूंमध्ये 38% घट (जागतिक घट 35%); उपचार यशाचा दर 94%.
- TB कार्यक्रमाच्या 96% निधी गरजा देशांतर्गत स्रोतांतून.
ACC बॅटरी PLI – 22 बोली
- अवजड उद्योग मंत्रालयाला ग्रिड-स्केल स्थिर साठवणुकीसाठी (GSSS) 10 GWh Advanced Chemistry Cell क्षमतेसाठी 22 बोली मिळाल्या.
- ACC PLI योजना मे 2021 मध्ये मंजूर; एकूण तरतूद ₹18,100 कोटी, लक्ष्य 50 GWh.
स्वदेशी AI-ELINT उपग्रह समूह
- DST च्या तंत्रज्ञान विकास मंडळाने (TDB) बेंगळुरूच्या Astrome Technologies सोबत RDI निधीअंतर्गत ₹64.05 कोटी सहाय्याचा करार केला (एकूण प्रकल्प खर्च ₹128.11 कोटी).
- 50 किलो वर्गातील सूक्ष्म उपग्रहांचा इलेक्ट्रॉनिक इंटेलिजन्स समूह विकसित होणार.
PPVFRA चा 22 वा स्थापना दिन
- वनस्पती वाण व शेतकरी हक्क संरक्षण कायदा, 2001 ला 25 वर्षे पूर्ण.
- ICAR-NBPGR येथील राष्ट्रीय जनुक बँक (National Genebank) जगातील दुसरी सर्वांत मोठी; सुमारे 3,000 हवामान-अनुकूल पीक वाण विकसित.
- ओडिशातील कोरापुट – FAO ने 2012 मध्ये GIAHS म्हणून मान्यता दिलेले.
आदिवासी भागांत औषधी वनस्पती संवर्धन प्रकल्प
- आदिवासी कार्य मंत्रालय व CSIR-NBRI (लखनौ) यांचा 3 वर्षांचा प्रकल्प 12 नोव्हेंबरला कोरापुट (ओडिशा) येथे सुरू.
- 13 राज्ये/केंद्रशासित प्रदेशांतील 16 आदिवासी हॉटस्पॉट – महाराष्ट्रातील गडचिरोली व नाशिक यांचा समावेश.
पंतप्रधानांचा मनिला दौरा
- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 16–17 नोव्हेंबर 2026 रोजी फिलिपिन्सला भेट देणार; 17 नोव्हेंबरला 23 वी ASEAN-भारत शिखर परिषद व 21 वी पूर्व आशिया शिखर परिषद (EAS).
- 2026 हे 'ASEAN-भारत सागरी सहकार्य वर्ष'.
57 वा IFFI
- भारतीय आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव गोवा येथे 20 ते 28 नोव्हेंबर 2026; संकल्पना 'Stories Without Borders'. महोत्सव संचालक – आशुतोष गोवारीकर.
9 वा राष्ट्रीय निसर्गोपचार दिन
- 18 नोव्हेंबर 2026 रोजी CRIYN, नागमंगला (कर्नाटक) येथे; संकल्पना 'प्राकृतिक चिकित्सा, स्वस्थ भारत'.
संदर्भ
PIB प्रसिद्धीपत्रके 12 नोव्हेंबर 2026; Mpsckeeda चॅनेल पोस्ट 13 नोव्हेंबर. प्रश्नांची उत्तरे याच नोंदींवर आधारित.
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335416
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335594
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335615
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335459
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335322
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335454
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335554
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335665
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335622
- https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2335313
- https://www.pib.gov.in/allRelease.aspx?lang=1®=3